บทคัดย่อ

                          วัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อทราบผลตอบแทนที่เกษตรกรได้รับจากการใช้เทคโนโลยีการผลิตยาง และปัจจัยที่มีผลกระทบต่อการยอมรับเทคโนโลยีการผลิตยางของเกษตรกร ศึกษาโดยใช้แบบสอบถามสัมภาษณ์เกษตรกรชาวสวนยางในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นเขตปลูกยางใหม่ มีพื้นที่ปลูกยาง 687,132 ไร่ พื้นที่กรีดยางได้แล้ว 360,058 ไร่ ผลผลิตยางปีละ 875,000 ตัน ผลผลิตของภาคเฉลี่ยไร่ละ 243 กิโลกรัม/ปี มีหน่วยงานของาถาบันวิจัยยางที่ให้ความช่วยเหลือทางด้านวิชาการมีอยู่ 2 แห่ง ได้แก่ ศูนย์วิจัยยางหนองคายดูแลเกษตรกรในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน และศูนย์บริการวิชาการด้านพืชและปัจจัยการผลิตบุรีรัมย์ 2 ส่วนแยกยางพารา ดูแลเกษตรกรในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ข้อมูลที่ได้จากการสอบถามเกษตรกร ในด้านเทคโนโลยียาง สรุปได้ดังนี้ จำนวนตัวอย่างทั้งหมดที่สัมภาษณ์เกษตรกร จำนวน 93 ราย เกษตรกรมีพื้นที่ปลูกยาง เฉลี่ยครัวเรือนละ 30.23 ไร่ เป็นสวนยางที่กรีดได้แล้ว 13.91 ไรี่ สวนยางที่ยังไม่ได้เปิดกรีด 16.32 ไร่ พันธุ์ยางที่ใช้ปลูกส่วนใหญ่ ร้อยละ 65 เป็นพันธุ์ RRIM600 การดูแลรักษาสวนยาง มีการใส่ปุ๋ยรองก้นหลุมก่อนปลูก ร้อยละ77.23 ส่วนปุ๋ยบำรุงต้นยางที่ยังไม่เปิดกรีด ใส่ปุ๋ยเคมี ร้อยละ 86.60 อัตราที่ใส่ 32.08 กิโลกรัมต่อไร่ต่อปี สำหรับสวนยางที่กรีดได้แล้วใส่ปุ๋ยบำรุงต้นยาง ร้อยละ 98.92 ปริมาณปุ๋ยเคมีที่ใช้เฉลี่ยไร่ละ 59.39 กิโลกรัม/ปี ราคาปุ๋ยกระสอบละ 523.80 บาท (ปริมาณ 50 กิโลกรัม/กระสอบ) เกษตรกรได้รับคำแนะนำการใส่ปุ๋ย จากสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง ร้อยละ 56.03 รองลงมาได้แก่หน่วยงานของสถาบันวิจัยยางในเขตพื้นที่ ร้อยละ 29.08 ที่เหลือได้รับคำแนะนำจากเกษตรกรอำเภอ/จังหวัด และญาติพี่น้องเพื่อนบ้าน การกรีดยาง เกษตรกรกรีดเองโดยใช้แรงงาน ที่เหลือเป็นการจ้างกรีดโดยการแบ่งผลผลิตหรือการจ่ายค่าจ้างเป็นรายวัน อัตราการแบ่งผลผลิตที่ใช้มากที่สุด คนกรีดยาง : เจ้าของสวนยาง ใช้อัตราส่วน 40 : 60 ร้อยละ 46.43 รองลงมาอัตราแบ่งผลผลิต 50 : 50 ร้อยละ 42.86 ที่เหลือเป็นอัตราการแบ่งผลผลิตอัตรา 45 : 55 ความสิ้นเปลืองเปลือก เฉลี่ยปีละ 38.85 เซนติเมตร เกษตรกรส่วนใหญ่เคยเข้ารับการอบรมการกรีดยาง ร้อยละ 81.52 หน่วยงานที่เกษตรกรเข้ารับการฝึกอบรมการกรีดยาง ได้แก่ สำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง ร้อยละ 43.43 หน่วยงานของสถาบันวิจัยยางในพื้นที่ ร้อยละ 42.42 ทืี่เหลือเป็นหน่วยงานของเกษตรอำเภอ และเกษตรจังหวัด ส่วนอาการเปลือกแห้งของต้นยางเฉลี่ยแปลงละ 66 ต้น (1 แปลงเท่ากับ 13.91 ไร่) ความเสียหายของหน้ากรีด ร้อยละ 58.76 เกิดจากกรีดบาดเข้าเนื้อไม้ เปลือกงอกใหม่ไม่เรียบ จำนวนวันกรีดในรอบ 1 ปี เฉลี่ย 143 วัน ใช้ระบบกรีด กรีด 2 วัน หยุด 1 วัน ร้อยละ 75.27 ระบบกรีดวันเว้นวัน ร้อยละ 22.58 และ กรีด 3 วันหยุด 1 วัน ร้อยละ 2.15 ซึ่งผลผลิตที่ได้รับเฉลี่ยปีละ 230 กิโลกรัม